Na łamach międzynarodowego czasopisma naukowego BMC Plant Biology opublikowany został nowy artykuł pt. “Effect of developmental dynamics on WRKY expression in barley with varying phenologies and trichome micromorphologies”, poświęcony mechanizmom odporności roślin na jednoczesne oddziaływanie stresów środowiskowych. Zielona Fundacja współpracowała z autorami publikacji na etapie realizacji oraz upowszechniania badań, wspierając interdyscyplinarne podejście do zagadnień związanych z rolnictwem, środowiskiem i zmianami klimatu.
Artykuł prezentuje wyniki badań nad jęczmieniem jarym i analizuje, w jaki sposób rośliny reagują na połączenie suszy oraz infekcji grzybowej wywoływanej przez Fusarium. Autorzy skupili się na zależnościach pomiędzy tempem rozwoju roślin (fenologią), cechami powierzchni kłosów – w szczególności mikromorfologią włosków epidermalnych (trichomów) – a aktywnością wybranych genów regulujących reakcje obronne, należących do rodziny WRKY.
Badania wykazały, że etap rozwojowy rośliny ma kluczowe znaczenie dla uruchamiania mechanizmów odporności. Wcześniejsze lub późniejsze kwitnienie wpływa na sposób, w jaki roślina radzi sobie z niedoborem wody oraz presją patogenów. Istotną rolę odgrywa również budowa powierzchni kłosa – różnice w liczbie i wielkości trichomów mogą sprzyjać ograniczaniu rozwoju patogenu lub wpływać na jego rozprzestrzenianie.
W artykule pokazano także, że reakcje roślin na stres nie są proste ani jednowymiarowe. Połączenie suszy, infekcji oraz działania regulatorów wzrostu prowadzi do złożonych zmian w procesach fotosyntezy i ekspresji genów, a odpowiedź rośliny zależy zarówno od jej genotypu, jak i aktualnej fazy rozwoju. Podkreśla to znaczenie badań uwzględniających rzeczywiste, wieloczynnikowe warunki środowiskowe, z jakimi rośliny mierzą się w praktyce rolniczej.
Opublikowane wyniki dostarczają nowej wiedzy na temat biologicznych podstaw odporności zbóż i mogą mieć znaczenie dla przyszłej hodowli odmian lepiej przystosowanych do suszy, chorób oraz postępujących zmian klimatycznych. Wpisują się one również w działania Zielonej Fundacji na rzecz wspierania badań naukowych, zrównoważonego rolnictwa oraz transferu wiedzy pomiędzy nauką a praktyką.
Autorzy i afiliacje:
-
Piotr Ogrodowicz, Anetta Kuczyńska, Krzysztof Mikołajczak, Michał Kempa, Dominika Maryniak, Martyna Michałek, Paweł Krajewski, Jolanta Belter
Instytut Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk, Poznań, Polska -
Magdalena Gawlak
Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, Poznań, Polska -
Hazem M. Kalaji
Instytut Technologiczno-Przyrodniczy – Państwowy Instytut Badawczy, Raszyn, Polska
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Instytut Biologii, Zakład Fizjologii Roślin, Warszawa, Polska -
Piotr Dąbrowski
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Instytut Inżynierii Środowiska, Warszawa, Polska -
Jacek Mojski
Zielona Fundacja, Łuków, Polska -
Iwona Belusiak
RIVBIO sp. z o.o., Wrocław, Polska
📄 Pełna publikacja dostępna jest pod adresem: https://link.springer.com/article/10.1186/s12870-025-07933-5